WIBOR a obniżka stóp procentowych przez RPP

Dziś, 4 września 2025 roku na swojej zwyczajowej konferencji prasowej, Prezes NBP Adam Glapiński tłumaczył ocenę stanu polskiej gospodarki, a w tym, przyczyny wczorajszej decyzji Rada Polityki Pieniężnej (RPP) o obniżeniu stóp procentowych NBP o 0,25 punktu procentowego. Przypomnijmy, że RPP sprowadziła tym samym, stopę referencyjną NBP do poziomu 4,75%, a była to już trzecia obniżka w tym roku i druga z rzędu, po cięciach o 50 pp w maju (do 5,25%) i o 25 pp w lipcu (do 5,00%). Tendencja wskazuje na kontynuację cyklu luzowania polityki pieniężnej, co ma wspierać gospodarkę w warunkach spadającej inflacji. Zwyczajowo media obiega w tego typu sytuacjach wiadomość, że kredytobiorcy spłacający kredyty zaciągnięte w polskiej walucie będą mili lepiej. W tym artykule pokażę na czym polega związek stóp referencyjnych NBP z wysokościa raty kredytu przeciętnego polskiego kredytobiorcy.

Mechanizm wpływu obniżki stopy referencyjnej NBP na raty kredytów w PLN

Stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego (NBP) to kluczowa stawka, która określa minimalny poziom oprocentowania, po jakim NBP pożycza pieniądze bankom komercyjnym. Jest ona narzędziem polityki pieniężnej i wpływa na ogólny koszt pieniądza w gospodarce. Obniżka tej stopy o 0,25 punktu procentowego (pp) – na przykład z 5,00% do 4,75% – sygnalizuje bankom komercyjnym, że pieniądze stają się tańsze, co prowadzi do spadku stawek na rynku międzybankowym.

Większość kredytów hipotecznych zaciągniętych w złotych polskich (PLN) ma oprocentowanie zmienne, oparte na wskaźniku WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate), który odzwierciedla stawki, po jakich banki pożyczają sobie nawzajem pieniądze na krótki okres (np. 3 miesiące – WIBOR 3M lub 6 miesięcy – WIBOR 6M). Do WIBOR dodaje się stałą marżę banku (zazwyczaj 1,5–2,5 pp, w zależności od umowy).

Obniżka stopy referencyjnej NBP o 0,25 pp zmniejsza presję na wzrost stawek międzybankowych, co zazwyczaj powoduje podobny spadek WIBOR w ciągu kilku dni lub tygodni (choć nie zawsze dokładnie o tę samą wartość, bo WIBOR zależy też od oczekiwań rynkowych i płynności). Spadek WIBOR z kolei obniża całkowite oprocentowanie kredytu (WIBOR + marża). Zmiana nie jest natychmiastowa – rata aktualizuje się zgodnie z harmonogramem w umowie kredytowej, np. co 3 lub 6 miesięcy, w zależności od rodzaju WIBOR.

Aktualnie (wrzesień 2025) stopa referencyjna NBP wynosi 4,75%, a WIBOR 3M to około 4,81%, zaś WIBOR 6M – 4,66%. Na pełną reakcję rynku międzybankowego oraz w efekcie spadek wartości WIBOR wywołany spoadkiem stopy referencyjnej NBP trzeba będzie jeszcze trochę poczekać, a tym bardziej efekt w portfelu w postaci niższych rat kredytobiorcy odczują z wyraźnym opóźnieniem, zaleznym ostatecznie także od tego jak skonstruowane są przepisy poszczególnych umów kredytowych w zakresie wpływu zmiany WIBOR na wartość oprocenmtowania.

Jak spadek stopy NBP i stawki WIBOR wpływa na obniżenie raty kredytu hipotecvznego – Przykład.

Rozważmy typowy kredyt hipoteczny zaciągnięty w 2015 roku na kwotę 300 000 zł, z okresem spłaty 30 lat (360 miesięcy). W tamtym okresie średnie marże bankowe wynosiły około 2 pp. Załóżmy, że kredyt oparty jest na WIBOR 3M z marżą 2%, a aktualne oprocentowanie wynosi 6,81% (WIBOR 3M 4,81% + 2 pp marży).

Od 2015 roku minęło około 10 lat i 8 miesięcy (128 miesięcy), więc część kapitału została już spłacona. Zakładając średnie historyczne oprocentowanie w tym okresie na poziomie około 4% (uwzględniając niskie stopy w latach 2015–2020 i wzrost po 2022), pozostały kapitał do spłaty wynosi orientacyjnie 231 000 zł, a pozostały okres spłaty to 232 miesiące (około 19 lat i 4 miesiące).

• Rata przed obniżką (przy oprocentowaniu 6,81%): około 1795 zł miesięcznie.
• Rata po obniżce (przy założeniu spadku WIBOR o 0,25 pp, co daje oprocentowanie 6,56%): około 1761 zł miesięcznie.

Rata spadnie o około 34 zł miesięcznie. W skali roku to oszczędność około 408 zł, a przez cały pozostały okres spłaty – ponad 7900 zł (bez uwzględnienia dalszych zmian stóp). To przybliżenie opiera się na formule raty annuitetowej i zakłada, że oprocentowanie pozostaje stałe po aktualizacji; w rzeczywistości przyszłe raty mogą się zmieniać wraz z WIBOR. Jeśli kredyt ma dłuższy okres aktualizacji (np. WIBOR 6M), efekt pojawi się później.

W tym miejscu warto zauważyć też, że zawarte przed 2020 rokiem umowy kredytu hipotecznego, w których zmienność oprocentowania jest oparta o stopę referencyjną WIBOR warto sprawdzić pod kątem wyeliminowania całego WIBORU i to na przestrzeni całego okresu spłaty kredytu. Takie możliwości daje dzisiejsze orzecznictwo, z którego wynika, że WYBOR przez wiele lat stosowany był przez wszystkie banki nieprawidłowo. Klauzule WIBOR zawarte w umowach kredytowych miały charakter klauzul niedozwolonych i bardzo często można je z umowy w całości usunąć. Kancelaria WIBOR Wrocław – serwis mamnakaz.pl zajmuje się analizą umów kredytowych pod tym kątem. Usuń WIBOR z umowy. Sprawdź czy w twojej umowie jest to możliwe. Analiza prawna umowy jest bezpłatna.